2009 оны 8-р сарын 11-нээс 12-нд, мөн 12-ноос 13-нд шилжих шөнө PERSIEDS / грек нэр нь PERSEUS / одны орд байрлах байрнаас солирын бороо буюу од xарвах үзэгдэл цагт 60-90 удаа явагдана. Манай бөмбөрцөгийн хойд хагас буюу Америкийн нутаг дэвсгэр дээрээс илүү тод ажиглагдана. Ерөнхийдөө ХҮН ТАВАН ОД буюу  CASSIOPEIA  одны ордыг харж болох манай бөмбөрцөгийн хойд хагсын аль өнцгөөс ажиглаж болно. 

Харин тэр үед тал сар гарсан байх болохлоор зарим жижиг од харвалт, солирын уналтын гэрэл тэр тод гэрэлд замхарч харагдахгүй байж болох юм. Энэ үзэгдэл нь 11-ний шөнө, орон нутгийн цагаар 23 цаг / 11pm before midnight / -аас эхлэх боловч оргил болох хамгийн ихээр харагдах үе нь 11-нээс 12-нд шилжих шөнө 1 цаг 30 минут / 1am after midnight /-д, дараа өдрийн 12-ноос 13-ны шилжих шөнө 1цаг / 1am after midnight /-т байх юм. Аяандаа сар өмнөд тэнгэрийг голлох болон үүр цайх үер харагдахаа болих юм.   

Иймэрхүү үзэгдлийг гэрэлтэй орчин буюу гэрэлтүүлэгтэй гудамж, зам, талбайгаас ажиглах нь үр дүнгүй, тохиромжгүй тул ямарч гэрэлгүй орчин болох цэцэрлэгт хүрээлэн юм уу эсвэл хотоос зайдуу газрыг сонговол илүү дээр болов уу. Дэнвэр хотын одон орон сонирхогчид голдуу уул руугаа гардаг.   

Энэ үзэгдэл нь ертөнцийн зүгээр зүүн хойд хагаст тэнгэрийн хаяанаас дээш 40 хэмийн өндөрт ХҮН ТАВАН ОД буюу CASSIOPEIA одны ордны доохон талд байрлах PERSIEDS одны ордноос харагдана.

Хүн аль нэг гараа урдаа авч тэнийлгэн алгаа доош харуулан атгаад, атгасан алганыхаа хоёр захыг нэг нүдээрээ харах тэр өнцөг хэвтээ өнцгийн 10 хэмтээ ойролцоо байдаг ба гарын шууны тэнхлэгийн дагуу 90 хэмээр эргүүлбэл босоо өнцгийн 10 хэмийг төвөггүй олно.

Энэ үед JUPITER буюу  БАРХАСБАДЬ гариг монгол нэр нь ҮЛЭМЖ өмнөд тэнгэрийн хагаст голлон байрлах болно. Шөнийн тэнгэр харагдах 3 дахь тод гэрэлт биет гэдэг. Маш тод хурц ганцхан тэр од л тэндээ байх болно.
 
SWIFT-TUTTLE сүүлт од буюу 109P/Swift-Tuttle гэж томъёологдсон энэхүү биетийг 1862 оны 7-р сарын 16-нд LEWIS SWIFT анх удаагаа олж харж нээжээ. 1992 онд  сүүлт од маань дахин буцаж ойртож ирэх үеэр Японы одон оронч эрдэмтэн TSURUHIKO KIUCHI  хоёр дох удаагийн нээлтийг хийжээ.

Энэхүү сүүлт одны явж өнгөрсөн зам дагуу хоосон орон зайн хуйлралт үүсч түүнд татагдсан олон сая жижиг том сансар огторгуйн биетүүд цугларан бөөгнөрч үүлэнцэр буюу МОЛИР / METEORIOD /-ийн урсгалыг бий болгожээ. Ингээд жил болгон манай дэлхий бөмбөрцөг маань өөрийнхөө тойрог замаараа тэдгээрт ойртох үед дэлхийн татах хүчинд автагдсан молирууд атмосферт орж ирэн голдуу 75км-100км өндөрийн хоорондох МЕЗОСФЕР-ийг гатлахдаа шатаж галт бөмбөлөг буюу СОЛИР / METEOR / болон унаж ирдэг. Ихэнх нь замдаа шатаж дуусч замхардаг боловч том хэмжээний молирууд солир болон шатаж дуусалгүйгээр эх дэлхий дээр унаж улмаар хөрч унтаран ТОЛИР / METEORITE / болон хөрсөн дээрээс олддог. Зарим металли ихтэй молирууд солир болон шатаж унах үедээ хатуу төлөвөөсөө шингэн төлөвт шилжин халуун хайлмаг болон газар дээр унаж мөн царцан хөрч хатуу төлөвдөө эргэн шилжсэн байдаг. Үүнийг TEKTITE гэж нэрлэдэг.

Энэхүү од харвах үзэгдлийг Монголчууд бид хэн нэгэн хүн хорвоогоос тасарч тэнгэр халиллаа гэдэг бол Европ гаралтай бусад ард түмэн од харвалтанд хүслээ хэлж биелэхийг хүсдэг.

За ингээд уншигч авхай та бүгдийн ажиглалтанд амжилт хүсье!!!
  

ТЭР ҮЕИЙН ТЭНГЭР ЦЭЛМЭГ БАЙГ!!!

HVIEZDA HERLANY  Denver, Colorado

 Тайлбар: Сүүлт Од

 Тайлбар: Тойрог замуудын бүдүүвч

 Тайлбар: Тектита

Тайлбар: Солирын бороо - meteor shower

Тайлбар: HALE-ийн сүүлт од

	1. Бичсэн "T" gej bichsen xynd - 2009-08-12 22:11 - Зочин
	chuluut unalt Xe xe "T" gej xyn ta undur damtamj gej aldlaadaa. Tatalclaliin hyyli chuluut unaltand undur, nam davtamj gej baidag um uu?

	2. Бичсэн Solongo - 2009-08-12 12:14 - Зочин
	uridchilsan sain zuv medee bailaa daa Uneheer chadaltai,medlegetei,meregjliin hun bichjee.Tiim bolood unen zuv saihan medee bolj chadlaa.Cag agaaryn uridchilsan medeenees ch iluu zuv sain medeellee shuu dee. Denvert TV News-eer sonirhuulaad sanuulaad zarlaad baisan, Shunu tagtan deereesee hed hediig harsaan. Neg harvaltiin od zamdaa zadarch butran olon jijig heseg bolon tal tal tiisheegee usreh shig bolson.Deer tavigdsan hudulguuntei har zurag shig um yavagdav uu l gej bodoj bailaa. Ugluu TV News-eer neeree l butarsan star shoot geed l tovchhon yariad ungurluu.  Hviezda H tand bayar hurgej amjilt husie!  Uneheer zuv uridchilan sain medee tavijee. Neeree l tal sar garsan,ter heleed baisan tod hurc od chini hurtel yag urd tald baij baina lee.

	3. Бичсэн T-iig eserguucegch - 2009-08-11 23:28 - Зочин
	T-iig eserguucegch ene zuragnud dotor suult od soliriig yalgaj uguud,suult odnii yavj ungursun zamd oirtoj baigaa tuhai tailbarlaj bichseniig bi oilgoj unshlaa. bi ch bas iim yum sonirohodog.mongol bichgeer bichsen 28 odnii ord baidag. tuunii dotor tengeriin ongocny ord gej baidaggui! niit 700-g odnii ord baidagaas ihenh nernuud sanskriteer temdeglesen biadag.chinii nud yu ch olj harahgui. demii bitgii shanal!perseus gedeg bol hun tolgoito mogoig cavchij tastaad barij baigaa baatariin domogoor nerlesen yum.

	4. Бичсэн T - 2009-08-11 20:57 - Зочин
	T-iig eserguucegch solirin boroo gesen zurguud chin solirin boroo bish suult odnii zurag yum shude. Solirinn boroo gedg chin zuger l tengerin neg orchind undur dawtamjtai od harwahig helj bgam. ternes bish ene suult odnii zurgud shig yum bolohgui.

	5. Бичсэн T - 2009-08-11 20:56 - Зочин
	T-iig eserguucegch shal inedmin 2iin hoorond yum bichij bh hereg yu bna aa. bi zalhurad bugdin unshanchgui, zurgudin halit harsan tailbaruud n denduu gehed denduu dalii bn.    Perseus-iig mongoloor tengerin ongotsnii ord gedg yum.

	6. Бичсэн Odbayar - 2009-08-11 19:38 - Зочин
	goy niitlel bolson baina ene niitleliig unshigch olond hyrgesend bayarllaa

	7. Бичсэн hawk - 2009-08-11 10:47 - Зочин
	bayarlalaa ungursun shunu gadaa garaad ene xavid od xarvalt xaragdana daa geed tenger shirtej baigaad neg od xarvaxiig xarlaa. surtei saixan baidag um baina. saixan sedveer bichsend bayarlalaa

	8. Бичсэн bilguun03 - 2009-08-11 05:53 - Бүртгэлтэй
	hi horvoo ertonciin uchiriig oloh gej tenger shirten xowgvvd l shihjilex uhaaanii xogjliig uragshluulsaar iren bilee .tiim l uchriraas bid shoniin tenger od mishid sar nar ajiglah durtai baitsgadagyum uuniig l sonirxson xowguun ireeduin ih ner aldartan boloh biz ee

	9. Бичсэн zochin - 2009-08-10 10:19 - Зочин
	nice gaihaltai buguud soniirholtoi,  good luck,

	10. Бичсэн Mishi - 2009-08-08 01:30 - Зочин
	Delhii sonoh tuhai sonirholtoi medeelel bichsen tand bayarlalaa. deer negen hunii bichsen delhii sonohtoi holbogduulaad neg yum helehed, delhii 3000 jiliin daraa sonoh bish, odoohon 4 jiliin daraa sonoh ch ayul bidend tulgaraad b.a. enuugeeree bi ta buhniig ailgah gesen yum bish, anhaaruulj yag yu boloh, hun torolhton bid yu hiij boloh talaar unshij sudalj medeesei gej hussen yumaa. Delhiin buh shashin, tom nertei Zognogchid, erdemten sudlaachid eniig taamaglaj b.a. Delhiin dulaarliin ulmaas hoid moson dalai hailj hort hii boloh methan agaart degden garch amid amitan urgamal bugd sonoj ugui boloh bolno gesen taamaglal b.a. Ene talaar www.suprememastertv.com gedgeer orj delgerengui uzej bolno, ene website-nd oor busad sonirholtoi barimtat kino, materialuud b.gaa. Zarim kinonuud mongol hel deer subtitle-tei b.gaa, buh kino OnlineTv unegui shuu. Tend bas mongold bolson delhiin dulaarliin tuhai hiisen konference-iin bichleg b.gaa: http://suprememastertv.com/de/bbs/board.php?bo_table=sos_video_de&wr_id=100&goto_url=&url=link2_0.  Anhaaral tavin unshsand bayarlalaa.   Mishi

	11. Бичсэн kamaratka - 2009-08-07 10:55 - Зочин
	tvoja kamaratka! Ahoj? Drahi moji!. Chcela by som sa stat' tvojou frayerkou.Ja som rada t'a moc krat. Zal'ubila som sa ta vel'a

	12. Бичсэн ertonc - 2009-08-05 18:51 - Зочин
	xorwoo ertoncoo gej Tiimee, xorwoo ertonciin uchiriig olox gej tenger shirtsen xowgvvd l shinjlex uxaanii xogjliig uragshluulsaar irsen bilee.  Tiim l uchiraas bid shoniin tenger, od, mishid, sar, nar ajiglax durtai baicgaadag yum.  Vvniig l sonirxson xowgvvn ireedvin ix ner aldartan bolox biz ee.  Iimd xvmvvsiin sonirxoliig iish ni tatax xeregtei.

	13. Бичсэн sc - 2009-08-05 17:56 - Зочин
	good 3000 jileen daraa delhii sonoh magaltai alaanteen dalai deer mash tom meteorit unan

	14. Бичсэн gaixaltai - 2009-08-05 11:30 - Зочин
	gaixaltai gaixaltai.gaixaltai.gaixaltai

	15. Бичсэн Len do toho - 2009-08-05 10:56 - Зочин
	gaixaltai Precital som tvoj clanok. Pacilo se mi to.   Tak len do toho.   Vela uspechov!