|
Сумогийн 68 дахь их аварга Асашёорюү Монголдоо ирлээ. Ирэхдээ Буянт-Ухаагийн онгоцны буудлаас “Та нар минь сайн сууж байв уу” хэмээн мэндчилэв. Энэ мэдээг уншсан нэгэн уншигч интернэтэд “Бид сайн сууж байлаа. Харин та минь хаагуур бужигнуулж, буруу хэрэг хийж байгаад ирэв ээ” гэчихэж. Өлгөж аваад, өргөмжлөөд бичихэд аятайхан санаа биш ч гэсэн энэ удаа үргэлжлүүлэх хэрэгтэй санагдана. Учир нь, том хүн том л байдаг. Хэнтэй хаана хэрхэн харилцаж, биеэ хаана яаж авч явах нь өдгөө хүүхэд залуусын үлгэр дуурайл болох ёстой эрхэм нь Долгорсүрэнгийн Дагвадорж таны хүлээсэн үүрэг. Хар багаасаа сумогийн хатуу ертөнц, чанга дэглэм дор нухлуулсан хэмээн өөрийгөө өмгөөлөх таныг угтаж буй ёслолын ажиллагаа үнэндээ хөөрхийлөлттэй санагдаж байна.
Таны гарын амтыг мэдрээд авсан тэр япон хүнийг танихгүй ч гэсэн өмөөрмөөр байна. Түүнд хүний эрх гэж бий. Их аваргад зодууллаа гээд дуугүй зүгээр өнгөрөх хууль гэж хаа ч байхгүй. Үйлдсэн хэргийнхээ төлөө сумогийн амжилтаа ид насандаа орхиж, эх орондоо ирэхээс өөр гарцгүй болсон та өнөөдөр энд баатар болж байна. Арлын орон хийгээд дэлхийд монгол хүний эр чадал, хүч тэнхээг гайхуулсан тэр амжилтыг тань энд дурдахгүй өнгөрч болохгүй. Гэсэн ч өөрийнхөө бий болгосон амжилтаасаа аяг маяг, арчаагүй зангаасаа болж гээгдэж үлдчихээд өнөөдөр хүн бүрээр өөрийгөө хайрлуулахыг хүсэх нь юу вэ. Тийм бол Монгол ч бус дэлхийн аль ч оронд ёс зүй, ёс зүйн хариуцлага, ёс суртахуун гэх хүний нийгэмд амар тайван амьдрахын эх үндэс болсон соёл ямар хэрэгтэй юм. Тэнд хүн зодсон хүнийг монголчууд үндэсний баатар хэмээн өргөмжлөөд байвал монгол хүний үнэт зүйл хэний ч өлмийд сөгдөхөд эргэлзэх юм алга. “Би байна шүү дээ, шударга юманд дуртай…Гэвч өнөөдөр төгс төгөлдөр хүн гэж байдаг юм уу. Заавал нэг жижигхэн өө байж л байдаг биз дээ…Хүн зөв шүү гэсэн юман дээрээ зөв л байх ёстой. Хэзээ ч бууж өгөхгүй л байх ёстой” хэмээн та ярилцлагадаа хэлсэн байдаг. Тэгвэл энэ удаа өөрийгөө зөв юм хийсэн болгож, бууж өгөөгүй монгол бардамналын үлгэр жишээ болгон аархаж байгаад тань дургүй хүрч байна. Бас болоогүй хэвлэлийн бага хурал хийх үеэрээ “Японы сэтгүүлчийн асуултад хариулахгүй” гэжээ. Өчигдрийг хэрхэн үгүйсгэсэн ч таны амжилт, амьдрал, алдаа оноо тань бүгд Японы ард түмэнтэй холбоотой. Тэдний тус дэмжлэг, тэдний ирлэсэн үгний ачаар өдий зэрэгт хүрсэн. “Дэвжээн дээр байж байсан чинь яг миний өлмий хавьд нэг ногоон цамцтай япон хүн суучихсан намайг хараад уйлж байсан. Тэр хүний нулимс асгараад л байсан. Тэгээд би Кайог ялсан. Тэгээд ногоон цамцат руугаа харсан. Ногоон цамцат бид хоёр хоёулаа уйлсан даа. Чи бид хоёр ялсан шүү гээд. Харцаараа л бие биедээ хэлж байгаа юм”. Энэ бол таны өгч байсан ярилцлагыг уншаад өөрөөр тань, японы ард түмний өгөөмөр зангаар бахархах нэг сэдлийг өгсөн хэсэг. Гэтэл өнөөдөр “Би Монголд ирчихсэн. Одоо тэд ямар хамаатай юм” гэсэн шиг аяглах хэрэг юу байна. Тэд бол танаас ч илүү хүч тэнхээтэй бас өгөөмөр ард түмэн. Өөрийн тань хэлсэн тэр ногоон цамцат “Их аварга ялаасай” гээд уйлж байсан бол өнөөдөр таны япончуудыг бассан, үл тоомсорлосон энэ үгийг тань сонсоод ямар сэтгэгдэлтэй үлдэх бол. Таныг гэх түүний сэтгэл увайгүй үгний тань балгаар утаа мэт замхарч мэдэх л юм. Магадгүй одоо танд тэр бүхэн хамаагүй болсон байж болох юм. Учир нь, та одоо эх орондоо ирчихлээ гээд ичих булчирхай тань ажиллахаа больсон бололтой. Буянт-Ухаагаас наашилсан их цуваа, сүрт хамгаалалт, үгийг тань сонсох гэсэн хэвлэл мэдээллийнхэн дунд бялуурчихсан яваа байх. Олимпийн аваргууд, дэлхийд дуурсагдсан монгол тамирчид өөрсдийн олж авсан нэр хүндийг ойворгон зангийн тань өлмийд гишгүүлж байна. Булт олноороо “Их аварга Монголдоо ирлээ, эх орондоо тавтай морил” гээд эгээтэй л сөгдсөнгүй. Эцэст нь, хүний нутагт амжилтаа бататгаж, даруулгатай байж чадаагүй монгол зангаа эх орондоо ядаж уужуу байлгаасай гэж гуйя. Үндэсний бөхчүүдийн увайгүй занг дарж давдаг шигээ таныг ч бас давруулж хайрлахгүй байгаасай. Дагваагийн давруун зан Монголдоо ядаж хэмжээтэй байг. Энэ бүхний төсгөлд өөрөөс тань “Ичихгүй байна уу, их аварга аа” гэж асуух хүн нэгээр тогтохгүй байгаа гэдэгт итгэлтэй байна. Г.Отгонжаргал sonin.mn
|
