Түүн лүгээ Монголоос бөмбөрцгийнхөн жийрхэж мэдэх хөгийн төлөвлөгөөг өндөр хөгжилтэй орнууд боловсруулж, эхнээсээ хүсэлтээ илэрхийлж байх шиг. Цөмийн хог хаях олон улсын оршуулгын газрыг Монголд барих Америк, Японы төлөвлөгөө нууцхан явагдаж байна. Хэдийгээр манай Гадаад харилцааны яамныхан цөмийн хаягдал хүлээн авахаас татгалзсан гэх ч их гүрнүүд далд ажиллагаанаасаа шантраагүй.

Барьцаа улам лавшруулахын тулд бидэнд ашигтай мэт харагдах санал тавьж “арьсаа хамгаалах”-ыг үгүйсгэхгүй. Байгаль орчин, эрүүл мэндэд хор хохирол учруулахгүй болтлоо 100 мянган жил зарцуулдаг гэх цөмийн хог хаягдлыг булшлахдаа хөгжилтэй орнууд хөгжил буурай орнуудыг онилж, ашигладаг. Ядуу хүн юманд амархан хууртаж, хямд зууш болдог нь бичигдээгүй хууль. Монголчууд, Монголын газар нутаг ийм “хуулийн” золиос болоход ойрхон байна. Цөмийн оршуулгын газрыг уг нь Америкийн Невада мужид барихаар болсон ч нутгийн иргэд эсэргүүцсэнээр төлөвлөгөө нь бүтэлгүйтсэн тухай “Өнөөдөр” сонин мэдээлсэн.

Үр удмаа хордуулан байж бусдын ялгадсыг хадгалах хөнөөлт санаа монгол хүний толгойд орохгүй гэж найдах л үлдлээ. Саяхан Олон улсын эрүүгийн шүүхийн ерөнхийлөгч хэмээх сүрхий гуншинтай солонгос эр Монголд морилоод буцав. Тэр бас л Монголыг хогийн цэг болгох зорилгоор ирсэн бололтой.

Олон улсын эрүүгийн шүүхээр хэргээ шийдвэрлүүлж, тодорхой хугацаагаар хорих ялаар шийтг үүлсэн ялтныг Монголд байршуулахыг хүссэн бололтой. Олон улсын эрүүгийн шүүх нь дайн, түрэмгийлэл, хүчирхийлэл, төрлөөр устгах хүнд ноцтой гэмт хэрэгтнүүдийг шүүн тасалдаг байгууллага аж. Үүнийг дагаад нийгмийн хог шаар, алан хядагч, гэмт хэрэгтнүүд манай улсад үүрлэж, аюул занал учруулахыг хэн үгүйсгэх вэ. Ийм “хүн хог”-ийг байршуулах орноор бас л ядуу буурай хөгжилтэй орнуудыг онилдог юм байна. Монголын тал энэ хүсэлтэд ямар хариу өгсөн нь одоогоор тодорхойгүй. Гэсэн ч Монгол бусдын нүдэнд ийм л өрөвдмөөр харагдаж байгаа учир гаднынхан аль л болохгүй бүтэхгүйгээ Монголын газар нутагт шахах гэж оролдох боллоо. Төр засаг нь сул дорой, авлига хээл хахууль, албан тушаалын хэнээрхэлд идэгдсэн арчаагүй байдлыг нь ашиглаад юу ч хийж болно гэж гаднынхан биднийг овоо хараандаа онилжээ.

Цаашид улс орныг маань яаж доромжлох санаа хэний толгойд ороод байгааг тааж мэдэхгүй. Монгол эртнээс л өндөр хөгжилтэй орнуудын хогийн сав байсан. Гэхдээ буурай хөгжилтэй оронд тусламж нэрээр авчирсан хог хаягдалд хэн ч эгдүүцээгүй.

Гурван жилийн өмнө хүүхдийн байгууллагад хандивлах нэрээр Англиас 300 жижиг оврын автомашин оруулсан. Тухайн үед хямд машины дуудлага худалдаа болж, жирийн иргэд хөл залгах унаатай болсондоо баярлацгааж байв. Тэрхэн үед элдэв янзын бичигтэй эрээн мяраан машин Улаанбаатарын гудамжинд цөөнгүй таардаг байсан. Харин одоо өдрийн од шиг цөөрсөн бөгөөд дийлэнх нь айлын хашааны мухарт төмрийн хог болон хэвтсэн гэдэгт эргэлзэх юм алга. “Хөлөөр” нь оруулсан эдгээр машин үнэндээ өөрийн орондоо явах насаа гүйцээсэн төмрийн хог байсныг манайхан хожим ухаарсан. Гаднынхан хуучин машин оршуулах далд санаагаа хандив нэрээр халхалсныг анзаарах хүн байгаагүй. Европын орнуудад хуучин машин хаяхад өндөр төлбөртэй.

Татвараас зайлсхийсэн гаднынхны зальжин санааг манайхан талархан угтсан нь өрөвдөлтэй. Ийм маягаар нийлүүлсэн “хог” манай улсын том, жижиг эмнэлгүүдэд ч дүүрэн. Хуучин төхөөрөмжүүдээс нь арай илүү ажиллагаатай, барууны хог хаягдлыг хэрэглээгүй эмнэлэг Монголд байхгүй.

Хуу чин ч гэлээ өмнөхөөс нь дөнгүүр ажиллагаатай техник хэрэгслээр эмчилгээ, үйлчилгээгээ залгуулж байсныг буруутгах аргагүй. Хандив тусламжаар ирсэн дулимаг ажиллагаатай төхөөрөмжүүд нь шаардлага хангахаа больсон тухай Улсын клиникийн төв эмнэлгийн Яаралтай тусламжийн тасгийн эрхлэгч ярив. Монгол Улс мөнгөгүйн зовлон үзсэн нь үнэн.

Тэр үед хандивын барааны хэрэг гарсан л байх. Харин одоо байгалийн баялгийнхаа ачаар эдийн засаг сэргэж байна. Япон, Америкийн эмнэлэгт хэрэглэдэг хамгийн орчин үеийн тоног төхөөрөмжүүдийг ч аваад ирдэг болсон. Монгол Улс бусдын гологдлоос татгалзаж, имижээ өөрчлөх цаг ирсэн. Эс тэгвээс өндөр хөгжилтэй орнуудад хогийн цэг мэтээр харагдах болж. Бид хардах эрхтэй.

Эх орноо эд мөнгөөр худалдаж, Монгол Улсыг хогийн цэг болгох санаа энэ эрх мэдэлтнүүдэд байгаа юм биш биз. “Овоо босгоогүй бол шаазгай юунд суух вэ” гэсэн ардын зүйр үг бий. Өргөн уудам газар нутгаа мөнгөөр арилжиж, хогийн цэг болгох даллуур хэний гарт байна вэ. Цөмийн хог хаягдал, гэмт хэрэгтнүүдийн уурхай болчихвол гадаадын хэн ч Монголыг сонирхохгүй. Хогийн цэгийг тойроод өнгөрдөг нь хүний зан биш үү.

Э.Энхмаа

mongolnews.mn

Сэтгэгдэл Бичих

Нэр:
BBCode:
Сэтгэгдэл:
Түлхүүр:*